De Falklandoorlog
De Falklandoorlog was een kleine maar belangrijke gebeurtenis in de Koude Oorlog, waarin de Verenigde Staten en het communistische Rusland met hun bondgenoten tegenover elkaar stonden. Tussen de Tweede Wereldoorlog en de val van de Berlijnse Muur in 1989 stonden de wapens op elkaar gericht, maar werd de Koude Oorlog pas een echte oorlog in Korea, Vietnam, tal van andere conflictgebieden op verschillende werelddelen en tijdens het Falkland-conflict. In 1982 besloot de militaire dictatuur in Argentinië de Falklandeilanden ofwel de Malvinas, gelegen ten zuidoosten van Argentinië, te annexeren om zijn binnenlandse positie te versterken. Als belangrijkste bondgenoot van de Verenigde Staten was Argentinië zo’n beetje de politieagent van Zuid-Amerika en controleerde het de doorgang van de Atlantische Oceaan naar de Grote Oceaan.
Helaas voor de dictator pikte Groot-Brittannië dit niet. De eilanden waren al zo’n 150 jaar daarvoor onderdeel geworden van het Britse Rijk. Groot-Brittannië stuurde een oorlogsvloot naar het gebied. De Verenigde Staten waren gedwongen tussen 2 bondgenoten te kiezen. Niet alleen verloor Argentinië de oorlog, maar de VS vonden een nieuwe politieman in het buurland Chili, dat zich naast Argentinië uitstrekt tot het zuidelijkste puntje van Vuurland, waardoor het heel doeltreffend de controle over de Straat van Magelhaen van haar buurman kon overnemen.
Waarom was Groot-Brittannië bereid een riskante oorlog te voeren aan de andere kant van de wereld om enkele eilanden, waar wat schapen werden gefokt? Daar waren meerdere redenen voor. Ten eerste betekent het winnen van een oorlog altijd een boost voor een zittende regering, in dit geval voor prime minister Margaret Thatcher. Een tweede punt het invloedsgebied op zee. Territoriale wateren strekken zich uit tot 12 zeemijl uit de kust. Maar men ging rekenen met exclusieve economische zones van 200 zeemijl en dan zouden de Falklands tot in Antarctisch gebied reiken. Aangezien de zeeën daar rijk zijn aan krill (een kleine eiwitrijke garnalensoort) en men met een nieuwe techniek aan boord zo ver was dit geschikt te maken voor menselijke consumptie, een economisch belang van jewelste.
De internationale relaties met betrekking tot het onbewoonde Antarctica werden in de Koude Oorlog geregeld. Er mocht alleen wetenschappelijk onderzoek plaatsvinden. Slechts enkele landen hadden daar een wetenschappelijk station. Het moratorium verbood wapens en militaire activiteit in het gebied. Slechts weinig landen zouden bij het beëindigen van het moratorium invloed kunnen claimen op het Zuidpoolgebied. Direct aangelegen gebieden zoals Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland, Argentinië en Chili en via eilanden zoals De Falklands en South Georgia natuurlijk ook Groot-Brittannië en nog enkele landen, plus de landen die er al wetenschappelijke expedities hadden. Chili probeerde haar aanspraken op een stuk Zuidpool te versterken door er een dorp te bouwen, Villa las Estrellas. Onder de dikke ijslaag is Antarctica natuurlijk rijk aan delfstoffen. Daar mag door het moratorium niemand aankomen. Maar stel je eens voor… De Antarctic Treaty bleek echter zo succesvol, dat bij het verstrijken van de 30-jarige termijn in 1991 alle partijen een voortzetting ervan wilden. Een paar Chilenen en verder wetenschappers vanuit vele landen zijn de enige bewoners van het grote ijscontinent.
Voor het verloop van de oorlog zie:
https://isgeschiedenis.nl/nieuws/falklandoorlog
